تبلیغات
 شهید سید رضا سیدعلیزاده(صمدانی) - امام هادی علیه السلام

نام آن امام همام، علی است به سال ۲۱۲ ه.ق در نزدیکی مدینه تولّد یافت و در ۴۱ سالگی به شهادت رسید.

پدر ارجمندش، امام محمد تقی (علیه السلام)، نهمین امام شیعیان است و مادرش سمانه است.

مشهورترین لقب‌های مبارکش، هادی و نقی و کنیه‌اش ابوالحسن ثالث است. [۱] [۲]

اخلاقیات

امام دهم (علیه السلام) به پاکی زندگی و بندگی خدا شهره بود.

بیش‌ترین ساعات شب و روز را به عبادت و طاعت می‌گذرانید و از فضیلت‌ها و ویژگی‌های او، علم و حلم و کرم و هیبت و عظمت بود. [۳] [۴]

امام هادی (علیه السلام) پیروان خویش را از حسادت و بدزبانی و همنشینی با گمراهان بر حذر می‌داشت. می‌فرمود: «دنیا به سان بازاری است که برخی در آن -برای آخرت خویش- سود می‌برند و برخی زیان می‌کنند.» [۵]

او با زهد و پارسایی کامل در دنیا می‌زیست و به جذبه‌ها و لذّت‌های مادّی میل نمی‌کرد.

فضیلت‌های امام دهم (علیه السلام) موجب گشت تا شیعیان شیفته او شوند و از آن سو نیز، دشمنان به مدح و ستایش‌اش دهان بگشایند. [۶]

دلائل امامت

درباره امامت آن حضرت، اخبار و احادیث فراوانی نقل است.

پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) در روایتی، دهمین وصی خویش را علی بن محمد (علیه السلام) خوانده است. [۷]

نیز امام نهم (علیه السلام) به صراحت از امامت او سخن گفته است و همچنین در وصیت، پیش از شهادت، آشکار و صریح آن حضرت را جانشین خود خوانده است.

چون امام جواد (علیه السلام) خواست وصیت کند، امام هادی (علیه السلام) کودک بود. از این رو، عبداللَّه بن مساور از سوی امام جواد (علیه السلام) مأمور شد برخی امور اجرائی شیعیان را بر عهده گیرد تا هنگامی که ایشان به بلوغ رسد. برخی کسان مانند احمد بن ابوخالد و حسن بن محمد- مشهور به جوّانی- و نصیر خادم بر این وصیت گواه بودند. [۸]

افزون بر آنکه نصوص معتبر بر امامت امام هادی (علیه السلام) شهادت می‌دهند، برجستگی و ویژگی‌های شخصی آن حضرت نیز دلیلی روشن بر این حقیقت است.

آن امام همام (علیه السلام) در علم و عمل، از همه مردمان روزگار خویش برتر بود و هیچ خطا و گناه و نسیانی از او ندیدند و دعایش با استجابت قرین بود و معجزه‌ها و کرامت‌ها به ظهور رسانید.

مدت امامت

حضرت هادی (علیه السلام) پس از شهادت پدر به سال ۲۲۰ ه.ق منصب امامت را بر عهده گرفت و در آن روزگار، هشت ساله بود.

مدّت امامت ایشان ۳۳ سال طول کشید. ۱۳ سال در مدینه و ۲۰ سال در سامراء.

خلفای هم عصر

در زمان امامت امام هادی، شش خلیفه عباسی بر مسند قدرت نشستند:

۱. معتصم؛

۲. واثق؛

۳. متوکل؛

۴. مُنتصَر؛

۵. مستعین؛

۶. مُعتَزّ. [۹]

خصوصیات دوران

روزگار امام دهم (علیه السلام) از حساس‌ترین دوران حیات شیعه است. ویژگی این دوران، ستم جانکاه و استبداد کامل دستگاه خلافت است.

متوکل از خودکامه‌ترین خلفای عباسی، در این روزگار حکومت می‌کرد و دشمنی و کینه ویژه‌ای با خاندان پیامبر (صلی الله علیه وآله) داشت.

در عهد او شیعیان به سختی می‌زیستند و بی‌حرمتی‌ها و ستم‌های فراوانی بدانان روا می‌شد. متوکل آشکارا به ساحت مقدّس علی بن ابی طالب (علیه السلام) اهانت کرد و حرم شریف حضرت حسین بن علی (علیه السلام) را ویران ساخت و امام هادی (علیه السلام) را به سختی زیر نظر داشت و به هر بهانه‌ای ایشان را احضار می‌کرد و آزار می‌داد.

او مردم مدینه و مکه را از معاشرت با علویان منع کرد. اگر کسی‌ کمکی به شیعیان می‌رسانید، به سختی عقوبت می‌شد.

وضعیت مالی شیعیان بسیار بغرنج بود به گونه‌ای که گفته‌اند زنان علوی برای نماز گزاردن به حد کفاف چادر نداشتند و گاه یک چادر را میان خود می‌گرداندند و به نوبت نماز می‌گزاردند. [۱۰]

هر چند امام هادی (علیه السلام) در این ایام به گونه پیوسته در زندان نبود، حکومت به سختی از ایشان مراقبت می‌کرد و رفتار آن حضرت را به صورتی دقیق زیر نظر داشت. مأموران حکومتی بارها به ناگاه خانه امام (علیه السلام) را می‌جستند تا شاید بهانه‌ای برای آزار ایشان بیابند.

حکومت عباسی از این گذر می‌خواست بر شخصیت امام (علیه السلام) آسیب زَنَد و ایشان را از چشم مردم بیندازد و با آزار یاران و شیعیان امام (علیه السلام) مکتب تشیع را از پیشرفت باز دارد.

فعالیت‌های امام برای ترویج مذهب تشیع

نشر معارف دینی و دفاع از حقانیت شیعه در آن روزگار، تدبیر خردمندانه و سنجیده‌کاری طلب می‌کرد. امام هادی (علیه السلام) برای دست یافتن بدین هدف، فعّالیت‌های خویش را در دو بخش سامان داد:

پاسخگویی به شبهات مخالفان

یکی بهره‌گیری از هر گونه فرصتی که پیش می‌آمد برای بازنمودن باورهای حق شیعه. این فرصت‌ها معمولًا از گذر شرکت امام در مجالس علمی و پاسخگویی‌های ایشان به شبهه‌های مخالفان رخ می‌نمودند.

پشتیبانی معنوی و مادّی شیعیان

امام در این بخش از فعّالیت‌های خویش، نیازهای فکری و معیشتی پیروان خویش را بر می‌آورد و معارف حقّ تشیع را بدانان می‌آموخت و بنیه دینی‌شان را توانمند می‌ساخت. [۱۱]

با الهام از تعالیم امام هادی (علیه السلام) بود که برخی علویان، علیه عباسیان می‌شوریدند و حکومت را به زحمت می‌انداختند. [۱۲]

امام هادی (علیه السلام) با فداکاری و کوشش پیوسته، اسلام راستین را از گزند تحریف و تصحیف مصون داشت و مشتاقان تعالیم دینی را از آن بهره‌مند ساخت و جایگاه والای امامت در آیین اسلام را برای مؤمنان عصر خویش تبیین کرد.

نحوه شهادت

فعّالیت‌های امام هادی (علیه السلام) به هیچ روی، خوشایند عبّاسیان نبود. آن امام (علیه السلام) پیوسته در معرض آزارها و مزاحمت‌های حکومت بود تا سرانجام معتزّ- خلیفه عبّاسی- تصمیم بر قتل امام (علیه السلام) گرفت.

درباره چگونگی شهادت‌ امام (علیه السلام) نقل کرده‌اند که با زهری کشنده و به دست عوامل خلیفه در سال ۲۵۴ ه.ق و در شهر سامراء به شهادت رسید.

مرقد پاک آن حضرت در همان شهر جای دارد. [۱۳] [۱۴]

پانویس

۱. مصنّفات الشیخ المفید، ج۱۱، ص۲۹۷.

۲. مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۵۲۳.  

۳. الاصول من الکافی، ج۱، ص۴۹۹.

۴. اعیان الشّیعه، ج۲، ص۳۷.

۵. بحارالانوار، ج۷۵، ص۳۶۶.  

۶. بحارالانوار، ج۵۰، ص۲۱۱-۲۱۲.  

۷. اعلام الوری، ص۳۷۷.

۸. الاصول من الکافی، ج۱، ص۳۲۵.   

۹. مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۵۰۵.  

۱۰. مقاتل الطّالبیین، ص۵۹۹.

۱۱. پیشوایان ما، ص۲۶۱.

۱۲. امام هادی و نهضت علویان.

۱۳. اثبات الوصیه، ص۲۰۵-۲۰۶.

۱۴. الانوار البهیه، ص۲۷۰.   

 





نظر دهید: نظر دهید - کلوب دات کام
به اشتراک گذاری:

نوشته شده در تاریخ : شنبه 13 اردیبهشت 1393 توسط : سید حجت الله صمدانی